ในปัจจุบันไม่ค่อยได้มีการทำการผ่าตัดต่อมทอนซิลในเด็กกันมากเหมือนแต่ก่อน ทั้งนี้เพราะมีการวินิจฉัยทอนซิลอักเสบและมีการใช้ยาปฏิชีวนะในการรักษาทอนซิลอักเสบ กันมากขึ้น ทำให้การติดเชื้อที่ทอนซิลหายได้เร็วขึ้น และไม่ค่อยพบโรคแทรกซ้อนมาก เหมือนเมื่อก่อน อีกทั้งความรู้ความเข้าใจของคุณพ่อคุณแม่ และแพทย์ผู้ดูแลเกี่ยวกับ การรักษาทอนซิลอักเสบที่ถูกต้องก็ดีขึ้นด้วย ทำให้มีความจำเป็นในการทำผ่าตัด ต่อมทอนซิลน้อยลง

การติดเชื้ออักเสบของทอนซิลเป็นอย่างไร ?
ทอนซิลเป็นต่อมน้ำเหลืองที่อยู่เป็นก้อน เห็นได้ชัดในคอ ซึ่งมีส่วนการดักจับเชื้อโรค ที่ผ่านเข้ามาทางการรับประทานอาหาร และทางเดินหายใจ และช่วยในการสร้างภูมิคุ้มกัน (แอนติบอดี) ต่อเชื้อโรค แต่ถึงแม้ทอนซิลจะมีหน้าที่ต่อสู้กับเชื้อโรค และเกิดการติดเชื้อ ที่ทอนซิลขึ้นได้ ซึ่งจะแสดงออกโดยรู้สึกเจ็บคอ มีไข้ ทอนซิลมีขนาดโตขึ้น และแดงอักเสบ หรือมีหนองที่ทอนซิล เวลากลืนจะรู้สึกเจ็บ บางครั้งจะพบต่อมน้ำเหลืองที่ข้างคอโตด้วย

ผลแทรกซ้อนของการติดเชื้อทอนซิลอักเสบคืออะไร ?

Adenoids ปกติ (เป็นเนื้อเยื่อ lymphatic ที่ด้านหลังคอ) และ ทอนซิล

มันคือ การโตของ adenoids ร่วมกับทอนซิล

อาจเป็นเองตามธรมชาติ เริ่มตั้งแต่อยู่ในท้องแม่ หรือเกิดจากการติดเชื้อมีการอักเสบเรื้อรัง อาจโตจนรบกวนการหายใจ จนถึงต้องหายใจทางปากก็ได้ มีการกรน ลมหายใจเหม็น มีน้ำมูกเรื้อรังจนถึงมีอาการสำคัญได้คือ intermittent sleep apnea, pulmonary hypertension และ หัวใจวายด้านขวา (cor
pulmonale).

อาการ:
- หายใจทางปาก(มักเป็นตอนกลางคืน)
- ปากแห้ง
- ริมฝีปากแตก
- อ้าปากบ่อย (เมื่ออุดตันมาก)
- หายใจมีกลิ่นเหม็น
- น้ำมูกไหลหรือคัดจมูกบ่อยๆ
- หูมักอักเสบบ่อย(otitis media)
- นอนกรน
- หลับอย่างกระสับกระส่าย
- intermittent sleep apnea

อาการและการตรวจ:
มักพบทอนซิลโตด้วย

X-ray ด้านข้างของคอพบ hypertrophy ของ adenoids.
sleep apnea studies (severe cases only)

การรักษา :
ตัดอดีนอยด์ ช่วยป้องกันโรคแทรกได้จากการโตไปอุดกั้นทางเดินหายใจ
ยาปฏิชีวนะอาจใช้รักษา ทอนซิล อดีนอยด์และไซนัสอักเสบ เมื่อมีการอักเสบ

หลายคนเมื่อนอนหลับสนิท

มักจะกรนจนคนข้างๆหลับไม่ลง แต่เจ้าตัวกลับหลับไม่รู้เรื่อง
การกรนไม่ได้เกิดกับทุกคน เดี๋ยวนี้มีวิธีการรักษาได้ผลด้วยการผ่าตัด
และก็มีวิธีดูแลตัวเอง ที่ทำให้อาการ กรน ลดลงได้

" กรน "

คือภาวะที่มีเสียงหายใจดังกว่าปกติขณะหลับ สาเหตุเกิดจากการตีบแคบของช่องทางเดินหายใจส่วนบน ทำให้ลมหายใจไม่สามารถผ่านลงสู่หลอดลมและปอดได้โดยสะดวก เกิดการหมุนวนของอากาศบริเวณคอ จึงเกิดการสั่นพลิ้วสะบัดของลิ้นไก่และเพดานอ่อน เป็นสาเหตุให้เกิดเสียงดังการกรน เป็นภาวะที่พบได้บ่อย โดยพบในเพศชายบ่อยกว่าเพศหญิง เชื่อว่าฮอร์โมนเพศหญิงมีส่วนทำให้กล้ามเนื้อที่ทำหน้าที่ขยายช่องทางเดินหายใจตึงตัวดีขึ้นจึง กรนน้อย

กว่าเพศชาย โดยปกติแล้ว การกรน เกิดจากการตีบแคบของช่องทางเดินหายใจเพียงเล็กน้อย

เท่านั้นไม่ถึงกับอุดกั้นจนหายใจไม่ได้ จึงไม่ส่งผลเสียแต่อย่างใด นอกจากส่งเสียงรบกวนผู้อื่นเท่านั้น

สาเหตุส่วนใหญ่เกิดจากการตีบแคบของทางเดินหายใจ จากไข้หวัด ภูมิแพ้

ต่อมหลังโพรงจมูก( adenoid) โต

แต่ถ้าช่องทางเดินหายใจตีบแคบมากจนไม่สามารถหายใจได้ ทำให้อวัยวะต่างๆ โดยเฉพาะสมอง

ขาดออกซิเจน จนต้องสะดุ้งตื่นขึ้นมาหายใจ เป็นเหตุให้ไม่สามารถหลับได้สนิท

จัดเป็นอาการของการหยุดหายใจเป็นพักๆขณะหลับ(sleep apnea) ซึ่งเป็นภาวะที่เกิดโรค

แทรกซ้อนที่อันตรายได้

เข้าหน้าฝนนี้เวลาที่ท่านมีอาการน้ำมูกไหลไม่ว่าจะเป็น ๆ หาย ๆ หรือ เป็นเรื้อรัง ท่านสับสนไหมครับว่าเป็นอะไรกันแน่ ระหว่างภูมิแพ้ หรือ ไข้หวัด ทำไมจึงนำเรื่องนี้มาพูดกัน เพราะว่าหากเราวิเคราะห์โรคผิดแน่นอนเราก็คงต้องรับประทานยาผิด ทำให้ไม่หายจากอาการดังกล่าว และ ผลที่ตามมาจากการรับประทานยาผิด

โรคไข้หวัดนั้นเกิดจากการติดเชื้อไวรัสบริเวณจมูกและคอ ผู้ใหญ่มีอาการจาม และน้ำมูกไหลจะนำมาก่อน อ่อนเพลีย ปวดศีรษะเล็กน้อย แต่มักไม่ค่อยมีไข้ เชื้อจะออกจากทางเดินหายใจของผู้ป่วย 2-3 ชั่วโมง และ หมดใน 2 สัปดาห์ บางรายอาจมีอาการปวดหู เยื่อแก้วหู มีเลือดคั่ง บางรายเยื่อบุตาอักเสบ เจ็บคอกลืนลำบาก โรคมักเป็นไม่เกิน 2-5 วัน แต่อาจมีน้ำมูกไหลนานถึง 2 สัปดาห์ การป้องกันและดูแลร่างกายให้ปลอดจากโรคไข้หวัด คือ ไม่ควรอยู่ในเขตชุมชนที่มีการแพร่เชื้อ , พักผ่อนให้เพียงพอ , รับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ และ ฉีดวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ (Influenza Vaccine)

ต่อมทอนซิลหรือต่อมน้ำเหลืองหลังโพรงจมูก(Adenoid)โต

Adenoids ปกติ (เป็นเนื้อเยื่อ lymphatic ที่ด้านหลังคอ) และ ทอนซิล

คนทั่วไปเมื่อมีอาการคัดจมูก น้ำมูกไหลเรื้อรัง หรือเป็นๆ หายๆ มักจะบอกว่า เป็นโรคภูมิแพ้ หรือไม่ก็เข้าใจว่าตนเป็นหวัด

หวัด เกิดจากการติดเชื้อไวรัส คนทั่วไปมักเป็นได้ปีละ 4 - 5 ครั้งก็มากเกินปกติแล้ว อาการหวัดมักเป็นอยู่ 3 - 4 วันก็หายเองได้ ถ้าไม่มีภาวะแทรกซ้อน เช่น โพรงจมูกอักเสบ-หลอดลมอักเสบ หวัดธรรมดาไม่มีสภาพเรื้อรัง ถ้ามีอาการทุกเดือนหรือแต่ละครั้งนานเกินกว่า 10 วัน ให้สงสัยว่าไม่ใช่หวัด

โรคภูมิแพ้ เกิดจากร่างกาย เยื่อบุจมูก-ตา, หลอดลม สัมผัสกับสารอินทรีย์ ในสิ่งแวดล้อม เช่น เกสรดอกไม้ , ซากแมลง-ฝุ่น , เชื้อรา , ขนสัตว์ ฯลฯ เกิดปฏิกิริยาจำเพาะ (Specific) ทำให้เยื่อบุบวม มีน้ำมูกไหล จาม หลอดลมอักเสบ เกิดกับผู้ที่แพ้ต่อสิ่งสัมผัสเท่านั้น ไม่ใช่ทุกคนจะแพ้และจะมีอาการเหมือนกันหมด ผู้ที่ไม่แพ้ อาจจะไม่รู้สึกอะไรเลยก็ได้